zaterdag, 03 juni 2017 19:22

Vuurtoren Ameland

Klik op onderstaande foto voor de 360 graden panorama.

ameland vuurtoren plat

Gepubliceerd in vr-panorama
donderdag, 11 mei 2017 06:58

Panobot 2.0

Ik ben bezig met de ontwikkeling van een compleet nieuwe versie van de panobot. Deze versie moet een stuk nauwkeuriger worden als de vorige versie en meer vrijheid bieden voor het opnemen van timelapse video's. Dit komt omdat er een andere overbrenging van de stappenmotoren gebruikt wordt. Op de overbrenging van de huidige versie zit namelijk speling. Ook is het nodal point instelbaar waardoor de panobot niet meer specifiek voor Sony systeemcamera's geschikt is maar ook voor andere merken gebruikt kan worden.

De behuizing wordt 3d geprint in PLA (afbreekbaar kunststof). De mechanische onderdelen heb ik besteld in China (Allibaba). Hart van het systeem is een Arduino microcontroler. Aandrijving d.m.v. twee nema17 stappenmotoren (horizontale en verticale verdraaiing) met ieder twee tandwieloverbrengingen om de sterkte van de motoren te vergroten (totale verhouding 1:25). Tussen de Arduino en de steppenmotoren zit een easy stepper driver. Deze kan ingesteld worden met microstappen waardoor de sterkte ook weer vergroot wordt. Alles wordt gevoed door een Lipo accu van 11,1 volt.

render

Gepubliceerd in techniek
maandag, 18 augustus 2014 15:52

Krijtrotsen Seaford

Klik op onderstaande foto voor een 360 graden panorama.whitecliff

Gepubliceerd in vr-panorama
zondag, 01 september 2013 18:13

3d panorama's huisterheide

Het is al weer een tijdje geleden dat ik nieuwe panorama's op mijn website gepubliceerd heb. Ik ben bezig geweest met een volautomatische (gemotoriseerde) panorama statiefkop. Deze ben ik nu aan het testen en dit zijn de eerste resultaten.

De foto's zijn genomen in het natuurgebied Huis Ter Heide onder de rook van Tilburg. Door op de "little-planet" te klikken opent zich de 3d panorama.

huisterheidebrug

huisterheideplanet

Gepubliceerd in vr-panorama
zondag, 17 februari 2013 00:00

testversie panobot

Update testversie:

Vorige testversie:

Mijn eerste testversie is klaar, althans, een vereenvoudigd concept. Het motortje dat voor de verticale verdraaiing zorgt (en dus mijn camera moet oplichten) bleek niet sterk genoeg, of de overbrenging heeft te veel weerstand. Daarom heb ik enkel het onderste deel met een horizontale verdraaiing afgewerkt en ben hiermee gaan testen.

2013-01-05T19:49:08 v2

Zie hier onder mijn eerste panorama (klik op de afbeelding). Deze is gemaakt van de binnenkant van mijn wasmachine. Omdat de statiefkop automatisch draait en na iedere verdraaiing de camera automatisch aanstuurt, zijn creaties mogelijk die met een normale statiefkop niet mogelijk zijn.

wasmachine

Binnenkort wil ik alsnog gaan werken aan een alternatieve overbrenging voor de verticale verdraaiing zodat meerdere rijen foto's mogelijk worden, hierdoor kan een veel hogere resolutie bereikt worden. Nu ligt de grens op ongeveer 25 megapixels, als meerdere rijen foto's gemaakt worden zijn zelfs gigapixel (1000+ megapixels) panoramas mogelijk waardoor een gigantische scherpte bereikt wordt en ver ingezoomd kan worden in de panorama.

Gepubliceerd in techniek
zondag, 26 augustus 2012 15:19

Oostenrijkse Alpen virtual tour

alpen

Gepubliceerd in virtual tours
vrijdag, 26 augustus 2011 00:00

Scandinavië virtual tour

scandinavie

Gepubliceerd in virtual tours
dinsdag, 30 november 2010 18:50

Kortrijk

Deze drie panorama's heb ik eind november 2010 gemaakt in Kortrijk. Het was bijzonder om te zien dat de boom op het Bagijnenhofje nog (deels) blad droeg terwijl het al flink winter was.

pleinrome

Gepubliceerd in vr-panorama

Een 360° VR panorama is een panorama samengesteld uit meerdere foto's welke met een speciale viewer bekeken kan worden. Hierbij wordt de panorama op een zodanige wijze gepresenteerd dat je als kijker met de muis om je heen kunt kijken en waarbij je de indruk krijgt alsof je werkelijk op de locatie aanwezig bent.

De VR panorama's op mijn site zijn opgebouwd uit 8 foto's. Op deze 8 foto's wordt de gehele omgeving vastgelegd, dus 360° rond en 180° van onder naar boven. Deze worden vervolgens met het opensourceprogramma Hugin samengevoegd tot één panorama. Meestal maak ik echter de gehele panorama in drie verschillende belichtingen welke later met HDR software samengevoegd worden tot één optimaal belichte panorama. In het laatste geval is deze dus opgebouwd uit 24 foto's. Het aantal te maken foto's om de gehele omgeving vast te leggen is afhankelijk van de gebruikte camera en lens. Ik gebruik een 8mm fisheyelens.

Fotograferen

nodalninjaBij het fotograferen kun je de foto's het beste in het RAW formaat fotograferen, indien dit wordt ondersteund door je camera. Als je de volledige omgeving (dus 360° rond en 180° van onder naar boven) wilt vast leggen in één enkele panorama komt het erg nauw hoe de camera ronddraait bij het maken van de verschillende foto's. Om de verschillende foto's naadloos aan elkaar te kunnen plakken dient de camera exact over het brandpunt van de lens te draaien (het nodal point). Hiervoor zul je een speciale statiefkop nodig hebben zoals de Nodal ninja. Het is ook mogelijk om zelf een panorama statiefkop te maken, zie hiervoor dit artikel. Indien je echter enkel 360° rond fotografeert (dus niet 180° van onder naar boven) en het onderwerp zich niet te dichtbij bevindt, is het echter goed mogelijk de foto's uit de hand te nemen. Er zullen dan wel kleine aansluitingsfouten in de panorama zitten, maar deze zullen nauwelijks zichtbaar zijn. Hoe dichterbij het onderwerp zich bevindt, hoe groter deze afwijkingen zullen zijn.

Verder is erg belangrijk dat de instellingen van de camera bij alle foto's exact hetzelfde zijn, de camera moet dus volledig op handmatig ingesteld worden (isowaarde, sluitertijd, diafragma, scherpstelling en witbalans). Hierbij wordt voor de belichting de gemiddelde belichting van de complete omgeving genomen. Om deze te bepalen richt je de camera op wat je denkt dat een gemiddeld belicht deel in de omgeving is. Hierop stel je de belichting van de camera in. Vervolgens richt je de camera op het lichtste deel van de omgeving en noteer je hoeveel overbelichting de camera aangeeft (meestal is dit ongeveer twee stops). Vervolgens richt je de camera op het donkerste deel van de panorama en bekijk je hoeveel onderbelichting de camera aangeeft. Als de onderbelichting overeenkomt met de overbelichting heb je de camera juist ingesteld. Tevens kun je het diafragma het beste zo klein mogelijk houden omdat dit de scherptediepte van de foto ten goede komt.

Om een volledig goed belichte panorama te krijgen kun je het beste alle foto's drie maal nemen in drie verschillende belichtingen (-2 stops, 0 stops, +2 stops). Door deze drie belichtingen later samen te voegen kun je een panorama creëren welke zowel in de donkerste als de lichtste delen juist belicht is. Dit is echter enkel mogelijk indien je vanaf statief werkt, omdat elke drie gemaakte foto's pixelnauwkeurig overeen moeten komen om deze later precies goed samen te kunnen voegen. Deze werkwijze wordt later besproken.

Samenvoegen van de foto's

Zet de foto's in één enkele map (bijv. ../pano). Indien je in RAW hebt gefotografeerd laad je eerst één foto in je RAW-converter in (ik gebruik hiervoor ufraw), je kunt hiervoor ook het programma gebruiken wat bij je camera geleverd wordt). Stel de witbalans juist in (alle andere instellingen kunnen in principe op de camera instelling blijven staan), vervolgens sla je deze foto op als tif bestand. Tif bestanden zijn 16 bit afbeeldingen waardoor zo veel mogelijk kleurinformatie behouden blijft.

Vervolgens verwerk je alle afbeeldingen met dezelfde instellingen. Dit kan in batch mode met bijv. ufraw-batch (of een programma wat bij je camera geleverd wordt). Maak nu drie mappen aan binnen de eerder aangemaakte map waarin je basis bestanden staan. Noem deze bijv. ../licht, ../midden en ../donker. Plaats in elk van deze mappen de foto's met dezelfde belichting. Hernoem deze bestanden van 1.tif tot (in mijn geval) 7.tif en doe dit met de bestanden in elk van de drie mappen. Let er wel op dat de drie foto's met de zelfde naam (bijv. 1.tif) in alle drie de mappen dezelfde foto betreft. Dit geldt natuurlijk ook voor de overige foto's.

Nu kun je de panorama gaan samenvoegen met Hugin. Open het programma en klik in het tabblad assistent op "1.Open afbeeldingen.." en ga naar de map "gemiddeld". Selecteer hier alle foto's en klik op "openen".

Klik vervolgens op "2.Positioneren en uitlijnen..". Hugin doorloopt nu enkele stappen om de foto's juist samen te voegen. Als deze doorlopen zijn, krijg je een preview van de panorama te zien in een apart venster. Hierbij kun je controleren of alles goed verlopen is en hierna kun je het venster sluiten. Laat je hier niet afleiden door de duidelijke aftekening van de verschillende foto's, het gaat hierbij enkel om de aansluitingen. Normaal gesproken gaat dit goed (zeker als je met een speciale statiefkop gewerkt hebt). Indien dit niet het geval is verwijs ik je graag door naar de website van Hugin. Hierop staan diverse tutorials met uitleg en tips over maken van panorama's.

Ga nu naar het tabblad "samenvoegen" en controleer of de panorama een afmeting van 2:1 heeft. Corrigeer dit indien nodig handmatig. Dit is belangrijk omdat de panorama anders achteraf niet om te zetten is naar het deep zoom cubic formaat (nodig voor de flashviewer, dit wordt later besproken). Daarnaast moet de projectie op equirectangulair staan. Zet deze hierop indien dit niet het geval is. In dit geval moet je hierna in het eerste tabblad "assistent" nogmaals op "2.Positioneren en uitlijnen.." klikken.

Nu sla je het project op in de zelfde map als waar de foto's in staan (../midden) onder de naam midden.pto. Sluit Hugin af en open je bestandsbeheerder. Kopieer de twee bestanden midden.pto en midden.pto.mk naar de mappen ../licht en ../donker en hernoem de bestanden naar licht.pto en donker.pto

Open het programma "Hugin Batch Prosessor" en druk bovenin het scherm op de plus om de eerder gemaakte .pto bestanden uit alle drie de mappen (../licht, ../midden en ../donder) te openen. Druk vervolgens op start bulkproces (groen driehoekje). Nu worden de drie panorama's met de verschillende belichtingen met exact de zelfde instellingen gemaakt. De geproduceerde panorama's komen in de drie mappen te staan waarin ook het .pto bestand staat. Indien voltooid zijn de drie panorama's klaar. Nu kunnen deze samengevoegd worden met een HDR programma.

Samenvoegen tot HDR panorama

Voor het samenvoegen van de drie bestanden tot de HDR panorama kun je het programma LuminanceHDR gebruiken. Maak een nieuwe HDR image aan en laad de drie bestanden in. Je moet nu handmatig de belichting (ev) waarde invullen. Deze is voor licht.tif -2 ev, voor midden.tif 0 ev, voor donker.tif 2 ev. Autoalign laat je uitgeschakeld (dit is belangrijk). Druk nu op "next" en vervolgens op "finish". De HDR wordt nu gemaakt. Dit kan enige tijd duren. Een nadeel van LuminanceHDR is dat de panoramafoto geheel links en geheel rechts niet exact het zelfde getonemapt worden, waardoor in de vr-panorama een overgang zichtbaar is. Mede hierdoor ben ik inmiddels overgestapt op PhotomatixPro (commerciële software). Op dit gebied is blijkbaar in opensource land nog een inhaalslag te maken. Indien het je niet lukt om de HDR via bovenstaande omschrijving samen te voegen en niet over PhotomatixPro beschikt, kun je nog proberen om de .tif bestanden eerst om te zetten naar .jpg bestanden. Deze zijn een stuk kleiner in omvang. Indien het je gelukt is om de panorama samen te voegen, druk je op tonemap hdr. Nu begint het grote uitproberen met de vele instellingen tot je de optimale panorama krijgt. Sla die vervolgens op.

Samenvoegen tot een geblend panorama

Een alternatief voor het samenvoegen tot een HDR panorama is het samenvoegen d.m.v. het "blenden". Dit kan met diverse goede programma's. Zie hiervoor het onderdeel software op deze site (wordt binnenkort aangevuld). Het blenden werkt een stuk simpeler (veel minder instellingen) dan het maken van een HDR panorama en het resultaat is een stuk realistischer. Ook bij het blenden moet je de drie .tif bestanden inladen en de optie align images (indien aanwezig) uitschakelen. Na het bepalen van de juiste instellingen sla je het resultaat op.

Presenteren op je website

Om de panorama de presenteren op een website moet er een keuze gemaakt worden uit de te gebruiken viewer. Er zijn verschillende soorten viewers zoals flash-, java- en quicktimeviewers. De gekozen viewer wordt op de webserver geïnstalleerd. Afhankelijk van de gekozen viewer moet er in de browser van de bezoeker een aanvullende plugin geïnstalleerd zijn om de VR panorama te kunnen bekijken (java, flash of quicktime) .De eerste twee staan echter op bijna alle computers geïnstalleerd omdat deze door veel websites gebruikt worden. Elk type viewer heeft natuurlijk zijn plus en zijn minpunten. Ik heb zelf enkel ervaring met een java- en een flashviewer, welke beide opensource en dus vrij te gebruiken zijn.

Javaviewer PTviewer
pluspunten:
- makkelijk te configureren.
- met Hugin samengestelde panorama is rechtstreeks in te laden openen.
- makkelijk in de content van een website op te nemen.

minpunten:
- gehele panorama moet in één keer ingeladen worden (kan traag werken bij bestanden met een hoge resolutie).
- panorama kan niet schermvullend afgebeeld worden, enkel op een vooraf gedefinieerd aantal pixels.
- weinig configuratiemogelijkheden voor virtual tours.
- werkt niet op ipad

Als je een enkele VR panorama op wil nemen in een stuk tekst is dit de makkelijkste optie. Ik vind echter dat een VR panorama het beste tot zijn recht komt als deze schermvullend weergegeven wordt.

Flashviewer Saladoplayer
pluspunten:
- panorama is schermvullend weer te geven.
- panorama wordt in delen ingeladen zodat de panorama's in hoge resolutie afgebeeld kunnen worden.
- zeer veel configuratiemogelijkheden.


minpunten:
- panorama moet omgezet worden naar het Deep zoom cubic formaat.
- moeilijker te configureren.
- vraagt veel geheugen.
- werkt niet op ipad

Een nadeel van zowel de flash- java- en quicktimeviewer is dat deze niet werken op de ipad. Het is mogelijk om vr-panorama's in html5/javascript af te spelen. Hier zijn echter nog geen goede opensource viewers voor te vinden en vooralsnog kan deze techniek niet op tegen de mogelijkheden van de flashviewer. Mogelijk zal dit in de nabije toekomst veranderen. Bijkomend nadeel is nu nog dat oudere browsers geen html5 ondersteunen. De beste keuze is dus voorlopig flash.

Werkwijze voor Saladoplayer:

Statief onderin de foto wegwerken

Indien je het statief onder in de panorama weg wilt werken, moet je de foto eerst omzetten naar het Cubic formaat. Open hiervoor het java programma SaladoConverter en kies onder voor de optie "equirectangular to cubic". Bepaal met de knop "Output" waar de panorama opgeslagen wordt en druk op "Run". De panorama word nu opgedeeld in 6 foto's waarvan je de naar beneden gerichte foto opent met Gimp. Met o.a. de kloonstempel kun je vervolgens het statief wegwerken. Vervolgens zet je de foto om van Cubic naar Deep zoom cubic, eveneens met SaladoConverter. Indien je deze stap over wilt slaan, zet je de panorama rechtstreeks om van equirectangular naar Deep zoom cubic. Het statief blijft dan zichtbaar. Je panorama is nu klaar om op je website te zetten.

Panorama publiceren op je website

Eerst zal je de flashviewer SaladoPlayer op je site moeten installeren. Dit is erg simpel. Download het bestand Saladoplayer-(versienr).zip en pak dit uit. Geef de map SaladoPlayer... een wat simpelere naam (bijv. flashpanorama) en kopieer de hele map naar de rootmap van je webserver. Kopieer nu de hele map dz_naamvanjepanorama naar de map ../flashpanorama/panorama/ op je site. Vervolgens open je het bestand Settings.xml in de map ../flashpanorama/examples. Hierin moet je diverse instellingen aanpassen en het pad naar je panorama invullen. Als je alles goed doorlopen hebt is je panorama nu zichtbaar! Kijk voor de vele instellingsmogelijkheden naar de verschillende xml bestanden in de submappen van de map ../flashpanorama/examples op je webserver. Zie ook de website van SaladoPlayer voor meer uitleg.

Gepubliceerd in techniek